“Ik dacht altijd dat ik de enige was die zomaar ineens heel verdrietig kon zijn.”  Herken jij je meteen in de bovengenoemde uitspraak? Juist voor jou starten we als Way of Life o.l.v. Way of Life-lid Edine Meuleman op D.V. 23 oktober 2007 een rouwgroep. Klik hier voor meer informatie.

Hieronder een interview met Edine, dat is gepubliceerd in het NPV-ledenblad ZORG van september 2006.

Kun je vertellen wat er is gebeurd?
Toen ik tien jaar was, overleed mijn vader plotseling aan een hartstilstand. Hij had al wel wat vaatklachten, maar hij was niet ziek.

Wat was jouw reactie?
Toen mijn moeder tegen mij zei dat er iets ergs was gebeurd, wist ik direct wat dat was. Ze hoefde me dat niet te vertellen. Ik weet niet waarom, maar ergens leefde ik al een tijd met de gedachte dat mijn vader zou sterven. Uiteraard begon ik te huilen. Toen mijn oudste broer dat zag, zei hij: ‘Je hoeft niet te huilen, papa is toch in de hemel!’ Voor mij was dat genoeg. Ik geloofde dat ook zeker en toen heb ik er ook jaren niet meer om gehuild.

Hoe reageerde je omgeving? Had dit invloed op jouw reactie?
Iedereen was erg verdrietig. Ik heb niet het gevoel dat het mij erg heeft beïnvloed. Ik mocht ook gewoon verdrietig zijn.

Welke invloed heeft het verlies gehad op jouw ontwikkeling?
Dat is lastig in een paar zinnen te zeggen. Het heeft invloed gehad op mijn hele leven. Voor mijn gevoel ben ik volwassen geworden op de dag dat mijn vader stierf. Ik ging mijn eigen boontjes doppen. Ik wilde mijn moeder niet lastig vallen met allerlei moeilijke dingen, want ze had al genoeg aan zichzelf. Niet dat ze dat liet merken, maar dat was mijn gedachte. Ook kreeg ik ineens een gevoel van verantwoordelijkheid voor mijn moeder, bijvoorbeeld door te zorgen dat ze niet teveel alleen was. Wij moesten daar als overgebleven kinderen allemaal op letten.

Belangrijk is ook de invloed die het verlies van een vader heeft op de sociaal-emotionele ontwikkeling. Je kunt niet meer even knuffelen of om een zoen vragen. Je hebt als meisje geen mogelijkheid meer om je te spiegelen aan een man. Niet dat het dan helemaal fout hoeft te lopen hoor, maar het is gewoon anders. Een moeder vervult daarin een andere rol dan een vader. Ergens blijft er altijd een wens bestaan naar een vaderfiguur.

Heeft het rouwproces / verlies invloed gehad op je geloofsbeleving /
godsbeeld?
Ik heb me wel vaak afgevraagd waarom God mijn vader zo vroeg heeft weggenomen. Een volledig antwoord daarop weet ik niet, en hoef ik ook niet te weten. Ik heb wel vaak gedacht dat het ook gebeurd is om mijn vertrouwen niet op mensen te stellen, maar op God alleen omdat Hij eeuwig is, niet vergankelijk.

Hoe heb je de rouwverwerking concreet vormgegeven? Bijv. schrijven, praten,...? Heb je hier hulp bij gehad?
Het leven ging gewoon door, ik was nog maar 10. Mijn oudere broers en zussen praatten er ’s avonds wel over, maar dan lagen mijn jongere broer en ik in bed. In dat opzicht is er niet genoeg aandacht aan ons besteed, denk ik. Het is geen verwijt, want dingen lopen ook zoals ze lopen. Pas de laatste jaren ben ik er echt mee bezig geweest. Vooral door te praten met een vriendin en de laatste tijd door er ook met ouderen over te praten. Ik heb ook geprobeerd de dingen die ik me van mijn vader herinner, op te schrijven. Het is helaas maar heel weinig. Dat helpt overigens wel om ook dankbaar te kunnen zijn voor de dingen die er waren. Dat mijn vader van mij gehouden heeft, dat hij met ons speelde, enz.

Hoe kijk je terug op het proces tot nu toe?
Als een zeer langdurig en ook pijnlijk proces. Het valt me op dat de pijn steeds weer terug komt, vooral bij belangrijke gebeurtenissen zoals belijdenis doen. Ik vind het moeilijk om afscheid te nemen van mijn verdriet. Want dat betekent dat ik moet erkennen dat de realiteit is dat ik nauwelijks een vader heb gehad en dat dat ook nooit meer anders zal worden. En dat ik me van die kort tijd ook maar heel weinig herinner. Daarnaast is het ook best moeilijk om nog met verwerken te beginnen als de rest van je familie daarmee al klaar is. Je moet dan helemaal zelf beginnen en alles uitleggen.

Wat wil je rouwenden meegeven?
Vooral dat je gevoelens niet vreemd zijn, maar dat je echt verdrietig mag zijn. Denk eraan dat de Heere Jezus Zelf ook gehuild heeft toen Zijn vriend Lazarus gestorven was. Hij heeft verdriet om de gevolgen van de zonde. Vertel Hem altijd wat er in je hart leeft aan verdriet en opstand. Stop die moeilijke dingen niet ver weg. Ten tweede ook dat de Heere nooit stenen te eten geeft voor brood. We moeten daarom ook de moeilijke dingen in ons leven niet als stenen beschouwen waarop we onze tanden zouden kapot bijten, maar als brood waarmee de Heere ons wil voeden en ons wil vormen tot de persoon die Hij in gedachten heeft.

Wat wil je de omstanders meegeven?
Let op de kinderen die er zijn in een gezin waar rouw is. Vaak gaat alle aandacht naar de overgebleven man of vrouw. Kinderen raken erg op de achtergrond terwijl een ouder hun vlees en bloed is. De pijn die ontstaat bij het verbreken van die bloedband is niet te beschrijven. Die band wordt later losser en daarom kan het verlies van een ouder op latere leeftijd minder ingrijpend zijn, hoewel het altijd een pijnlijke zaak blijft. Als je het zelf niet hebt meegemaakt kun je het niet begrijpen, maar probeer in ieder geval aandacht aan het kind te besteden. Het tweede wat ik wil meegeven is: denk niet te snel dat het verdriet van mensen over is. Vraag er ook zelf naar; rouwenden hebben vaak het gevoel dat ze er niet meer over mogen praten, of ze hebben het gevoel dat ze zeuren.