Patricia is op zaterdag 15 november 2008 om 16.30 uur overleden.

“Eerst mijn opleiding afmaken”, zegt ze. Ja, zij heeft toekomstplannen. Wie niet eigenlijk? Ik maakte ze al toen ik klein was. Je opleiding gaat goed, leuke vrienden. Maar dan opeens krijg je het bericht dat je kanker hebt. Ongeneeslijk ziek. Hoe ga je het je vrienden vertellen?

Het kan jou en mij overkomen. Het lijkt allemaal een ‘ver-van-je-bed-show’, maar zodra je te maken krijgt met iemand die ongeneeslijk ziek is, stort je wereld in. Stel je maar eens voor dat je vriend of vriendin je vandaag opbelt met dat nieuws. In dit interview vraag ik aan Patricia wanneer ze hoorde dat ze een hersentumor had en hoe oud ze toen was. Ze antwoordt dat ze twintig jaar was toen de dokter het vertelde. Twintig. “Ik had het ook kunnen zijn”, zegt een stemmetje in mijn hoofd.

Zielig
"Op dat moment stortte mijn wereld in, mijn toekomst weg, een gevoel van ongeloof vooral. Omdat ik in het ziekenhuis moest blijven, heeft mijn vriend het aan onze ouders verteld, die waren erg geschokt. Toen ik het zelf aan bekenden vertelde, reageerden zij in de eerste plaats geschokt, maar na een jaar lijkt het alsof ze er bang voor zijn en ze me ontlopen. Ik merk dat veel mensen niet weten hoe ze met me moeten omgaan,” vertelt Patricia. Het zinnetje klinkt na in mijn hoofd. Weet ik dat eigenlijk wel? Hoe moet ik omgaan met mensen die ongeneeslijk ziek zijn? Ik vraag Patricia wat zij het prettigste vindt. “Ik vind het onprettig als mensen anders tegen me doen dan ze bedoelen. Ik wil niet dat mensen nu met me omgaan omdat ik zielig zou zijn.”

Waarom
Maar moeten we niet praktisch helpen? Mijn volgende vraag aan Patricia is van wie ze hulp krijgt en wat ze daarvan vindt. “Ik krijg heel veel hulp van mijn vriend, hij steunt me echt. Om te praten over mijn ziekte heb ik verschillende mensen, maar verder heb ik geen hulp.” Daarna welt gelijk weer een vraag bij mij op: vanuit je geloof kun je mensen proberen te troosten. Ik vraag daarom aan Patricia of zij een levensovertuiging heeft en hoe zij die ervaart. “Ik geloof op mijn eigen manier, maar als ik er over nadenk blijf

ik toch met die ene vraag zitten: Waarom?” Dit antwoord is echt iets om over na te denken. Zoveel woorden in mijn hoofd, maar eigenlijk weet ik niets te zeggen. Zelf denk ik ook ‘waarom?’ en het antwoord dat het allemaal komt door de zondeval is erg afgezaagd. Moeilijk. Ik vraag haar wat zij zelf het moeilijkste vind. Patricia vertelt: “De reacties van mensen vind ik het moeilijkst, het negeren en het doen alsof.” Confronterend! Het is dus erg belangrijk om mensen gewoon ‘normaal’ te benaderen zonder dat zij zich anders voelen. De mensen die om hen heen staan hebben een grotere taak. Patricia adviseert om veel met de mensen om je heen te praten. “Trek niet te snel een conclusie als er een probleem is.”

Toch sterk
Patricia vertelt dat haar vriend erg veel voor haar betekent. “En de mensen die er gewoon voor me zijn.” Een antwoord op één van mijn stille vragen: probeer er voor hen te zijn!

Als lid van Way of Life ben ik dan ook wel benieuwd of zij nog ideeën heeft voor een organisatie als deze. Patricia: “Leg meer contact met ziekenhuizen, zodat als er een nieuwe patiënt bekend is, jullie hem of haar gelijk kunnen benaderen. Want het ziekenhuis vertelt je
niets, je moet het zelf uitzoeken. En hulp in die situatie kan je wel gebruiken.”
Bewondering heeft Patricia voor mensen die vechten voor hun leven. “Omdat ze - hoe zwak ze ook zijn - de zin in het leven nog blijven zien. Ook al zeggen we dat ze zwak zijn, daardoor zijn ze juist sterk.”

Geen kalme reis
Ik denk later nog eens na over de ‘waarom’-vraag. Langzaam leren we door steeds te groeien en dingen om ons heen te ervaren. We kunnen niet doen alsof ‘waaroms’ niet bestaan; we horen immers elke dag om ons heen de vraag “waarom God liefde is als Hij dit toelaat’’. Gaat het niet meer om een accepteren van onze kant de dingen niet in eigen handen te hebben? Niet zelf te bepalen hoe ik leven moet? Leven naar Gods wil, en niet naar die van mijzelf. Accepteren dat ik niet zelf de touwtjes in handen heb, maar leven voor God, die onze fouten vergeeft. Die ons helemáál wil hebben, en niet een beetje. Leer jezelf over te geven aan God. Dat is niet zomaar gebeurd. ‘God heeft ons geen kalme reis beloofd, maar wel een behouden thuiskomst.’ Als er geen woorden meer zijn, laten we er dan in stilte voor elkaar zijn. Samen strijdend, op naar een betere toekomst!

Heer,
onze God,
Geef ons de rust om te aanvaarden
Wat niet te veranderen is
De moed om te veranderen wat
Veranderd moet worden
En de wijsheid het ene van het andere
Te onderscheiden.

Dit artikel is geschreven door Willemiek Streefkerk, lid van Words4Life, en gepubliceerd in het verenigingsblad ZORG van december 2005.